پایان نامه با کلید واژه های مسئولیت پذیری، تحلیل واریانس، تحلیل داده

دانلود پایان نامه

برابری، صلح و تصور حقوق بشر جهانی دارد. در نتیجه، تمامی برنامههای درسی و آموزشی مؤسسات آموزشی برای کودکان، جوانان و سالمندان باید در جهت ارتقاء عزت نفس افراد، آگاهی اجتماعی و ایجاد توانایی شرکت در تمامی سطوح جامعهی جهانی از ملی تا جهانی باشد ( کارسون76، 19:1988). آموزش صلح یک ضرورت فوری نه تنها به این دلیل که آن که در حال حاضر فرآیندهای جهانی دچار تضاد عمیق است، بلکه باید پذیرفت؛ امروزه جنگ به عنوان یک واقعیت زندگی است در هر زمان اتفاق می افتد با توجه به برخورد منافع، ایده ها، جهت گیری های سیاسی، سیستم اقتصادی، و …، خشونت اغلب به عنوان راهی برای حل و فصل تعارض استفاده میشود. با این حال، پایان دادن جنگ از طریق خشونت به طور بالقوه باعث ایجاد ناامنی و اثراتی مخربی میشود. بنابراین، ضرورت آموزش صلح از دوران کودکی به عنوان زیربنای شکل گیری جهان آینده ضرورت مییابد (دانش77، 2009).
بنابراین میتوان گفت: آموزش صلح بهعنوان یکی از مسائل اساسی در حوزهی تعلیم و تربیت میباشد که توجه و دقت نظر داشتن به آن میتواند زمینهساز امنیت پایدار در سطح ملی و بینالمللی شود. از اینرو ضرورت دارد جامعهی آموزشی از نقش و مسئولیتهای خود در قبال هدایت نسل جدید برای حل مشکلات جهان پر از خشونت آگاه گردد. برنامههای آموزش صلح درصدد خلق فرصتهای لازم برای ایجاد جامعهای مبتنی بر عدالت، امنیت و زیست مسالمتآمیز است. توجه به نقش ویژه ی «آموزش صلح» در جریان تعلیم و تربیت کودکان و نوجوانان در فرایند جهانی شدن، لازم است که معلمان، کارشناسان آموزشی، متخصصین برنامه ی درسی و همهی افراد و عوامل تأثیر گذار بر آموزش به این مهم توجه نمایند و با فراهم کردن بستر و زمینه های لازم این مهم را تحقق بخشند.
بر این اساس در پژوهش حاضر نیز به بررسی ویژگیها و مؤلفههای آموزش صلح در برنامهی درسی دورهی ابتدایی از دیدگاه معلمان و کارشناسان پرداخته میشود.

مدل نظری تحقیق
آموزش صلح در برنامهی درسی اهمیت و ضرورت اساسی دارد. بر این مبنا پژوهشگران به منظور تبیین و تشریح این مفهوم در برنامهی درسی مؤلفههای گوناگونی را مورد بررسی قرار داده اند.
ساندز78 (1993) در تحقیق خود آموزش صلح را شامل مؤلفههای، توانایی اندیشیدن، هشیاری و آگاهی اجتماعی و عاطفی، زندگی اخلاقی، مهارتهای صلح و هشیاری زیست محیطی معرفی کرد (به نقل از فتحی، 1381).
یونسکو (1999) به منظور ترویج آموزش صلح مؤلفههای دموکراسی، تعاون و همبستگی، حفظ فرهنگها، خود و دیگران، انترناسیونالیسم، حفاظت از محیط زیست و معنویت پیشنهاد داده است. این مؤلفهها توسط فلاح نودهی (1388) در پژوهشی مورد استفاده قرار گرفتند.
فتحی واجارگاه (1387) در پژوهش خود مؤلفههای دانش صلح (آگاهی از حقوق و آزادی های فردی، آشنایی با مفهوم تغییر از طریق تغییرات فرد، طبیعت، جامعه، آگاهی از قوانین و مقررات اجتماعی به منظور ایجاد نظم و مسئولیت پذیری، آگاهی از تاریخ و سیر تحولات تاریخی، آگاهی از حقوق بشر و آزادی های اساسی و مبارزه با تبعیض، ارتقاء آگاهی از صلح و روش های حصول به آن، آگاهی از عدالت اجتماعی و فرصتهای برابر و آشنایی با روابط متقابل انسان و محیط )، توانش صلح (ایجاد توانایی احترام به حقوق و درک متقابل، ایجاد توانایی احساس همدردی با دیگران در سطح گروه، جامعهی محلی و بین المللی، ایجاد توانایی گفتگو و تفاهم، مهارتهای ارتباطی و گروهی از طریق فعالیتهای گروهی، مسئولیت پذیری ( فردی، اجتماعی)، توانایی درک محیط زیست و ارتباط صحیح با آن، مهارت در حل، مسالمت آمیز تعارض ها بدون درگیری و خشونت، التزام عملی به قانون، توانایی رعایت اخلاق و اصول پذیرفته شدهی اجتماعی) و نگرش صلح (تقویت فرهنگ بردباری و خشونت و درگیری، پرورش روحیهی مشارکت، همکاری، همبستگی و انتقاد پذیری، احترام به تمامی اشکال زندگی و حیات، کسب روحیهی، جمعآوری اطلاعات لازم برای تجزیه و تحلیل مسایل اجتماعی، علاقهمندی به مطالعهی تاریخ و حفظ میراث فرهنگی و هویت ملی و مذهبی) در مراحل طراحی، اجرا و ارزشیابی مورد بررسی قرار داد.
بر این اساس مؤلفههای این تحقیق از دو منبع عمده تنظیم شده است:
الف: در بخش اول مؤلفهها با استفاده از اهدف آموزش صلح بایر و استانلی (2003) شامل آگاهی از صلح و روشهای حصول به آن، همکاری و تشریک مساعی، احساس همدردی با دیگران در سطح گروه، جامعه محلی و بینالمللی، مسئولیتپذیری برای اعمال شخصی، احترام قائل شدن به تمامی اشکال زندگی و حیات انتخاب گردید.
ب: در بخش دوم مؤلفه حل مسالمتآمیز تعارضات طبق نظر دکتر ملکی انتخاب و به سایر مؤلفهها اضافه گردید.

شکل 2-1: مدل نظری تحقیق (مؤلفههای آموزش صلح)

فصل سوم

روش و مراحل اجرای پژوهش

مقدمه
در بخش سوم پژوهش، پژوهشگر آنچه را انجام داده است یا به عبارت دیگر، آن چه را از آزمودنیها خواسته است تا انجام دهند، شرح می دهد. اطلاعاتی که در این قسمت ذکر می شود باید به نحوی باشد که خواننده پس از مطالعه بتواند آن را عیناً تکرار کند (دلاور،279:1384).
در این فصل روش تحقیق و نحوهی اجرای آن، ابزار گردآوری دادهها، جامعهی آماری، حجم نمونه و روش تجزیه و تحلیل دادهها مشخص میشود.


روش تحقیق
این تحقیق از لحاظ نوع هدف ، کاربردی و از لحاظ نحوهی گردآوری داده ها توصیفی-زمینه یابی است. با توجه به این که هدف از این پژوهش کاربرد عملی دانش است؛ تحقیق کاربردی است. تحقیق توصیفی شامل مجموعه روشهایی است که هدف آن توصیف شرایط یا پدیده های مورد بررسی است. با اجرای این تحقیق، اطلاعات لازم در مورد میزان توجه به آموزش صلح در برنامهی درسی دورهی ابتدایی پرداخته شد و سپس به تحلیل و تفسیر این اطلاعات پرداخته شد . برای بررسی توزیع ویژگی های یک جامعه آماری ، روش تحقیق توصیفی- زمینه یابی به کار میرود. هدف از این روش، توصیف ، تحلیل و تفسیر شرایط موجود است.

این مطلب مشابه را هم بخوانید :   پانزده عامل مهم هوش هیجانی

جامعهی آماری
جامعه آماری این پژوهش شامل:
الف: تمامی معلمان زن و مرد مقطع ابتدایی منطقه2 شهر تهران که در سال تحصیلی 93-92 مشغول تدریس هستند تشکیل میدهند که تعداد آنها 862 نفر است.
ب: تعداد 16نفر از کارشناسان دوره ابتدایی اداره کل آموزش و پرورش شهر تهران و اساتید آموزش ابتدایی دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی دانشگاه علامه طباطبایی که در سال تحصیلی 93-92 مشغول به تدریس میباشند.

نمونه و روش نمونه گیری
حجم نمونهی مورد نیاز بر اساس فرمول محاسبهی حجم نمونهی کوکران (عمیدی، 1378) برآورد شد. بدین ترتیب با استفاده از روش نمونهگیری تصادفی ، تعداد 250 نفر از معلمان به عنوان حجم نمونه پژوهش انتخاب شدند. همچنین با توجه به محدود بودن جامعهی آماری کارشناسان از روش سرشماری استفاده شد و تمامی کارشناسان به بیان نظراتشان پرداختند. در این رابطه پس از توزیع پرسشنامه تمامی پرسشنامههای کارشناسان و 237 پرسشنامه معلمان مقطع ابتدایی عودت داده شد.

ابزار گردآوری دادهها
رایجترین ابزار برای جمع آوری اطلاعات در تحقیقات زمینهیابی، پرسشنامه است. ابزار مورد استفاده در این پژوهش، نیز پرسش نامه پژوهشگر ساخته بوده که در 35 گویه تنظیم گردیده است. گویه های پرسشنامه، به صورت بسته و پنج گزینه ای بوده و در قالب طیف لیکرت طراحی شده است که از کاملا مخالفم تا کاملا موافقم مرتب شده اند. بدین ترتیب پرسشنامه از نوع پرسشنامه بسته می باشد. در پرسشنامه مذکور مؤلفهی آگاهی از صلح و روشهای حصول به آن با گویه های شماره ی 8، 7، 6، 5، 4، 3، 2، 1،مؤلفه ی همکاری و تشریک مساعی با گویه های شماره ی 13، 12، 11، 10، 9 ، مؤلفهی مسئولیت پذیری برای اعمال شخصی با گویه های شماره ی 19، 18، 17، 16، 15، 14، مؤلفهی مهارت در حل مسالمتآمیز تعارضات با گویه های شماره ی 24، 23، 22، 21، 20، مؤلفهی احترام قائل شدن به تمامی اشکال زندگی و حیات با گویه های شماره ی 28، 27، 26، ، 25 ،مؤلفهی احساس همدردی با دیگران در سطوح مختلف با گویههای شمارهی 35، 34، 33، 32، 31، 30، 29 سنجیده شده است.

جدول 3-1 : مؤلفه های پرسشنامه آموزش صلح
ردیف
مؤلفه های آموزش صلح
گویه ها
1
آگاهی از صلح وروشهای حصول به آن
8-7-6-5-4-3-2-1
2
همکاری و تشریک مساعی
13-12-11-10-9
3
مسئولیتپذیری برای اعمال شخصی
19-18-17-16-15-14
4
مهارت در حل مسالمت آمیز تعارضات
24-23-22-21-20
5
احترام قائل شدن به تمامی اشکال زندگی و حیات
28-27-26-25
6
مؤلفهی احساس همدردی با دیگران در سطوح مختلف
35- 34- 33- 32- 31- 30 -29

جهت ارزش گذاری از طیف 5 مرحلهای لیکرت استفاده شده است .که نمره گذاری آن به صورت زیر می باشد:
جدول 3-2: ارزش عددی سؤالات
خیلی زیاد
زیاد
متوسط
کم
خیلی کم
5
4
3
2
1
روایی79 پرسشنامهها
روایی و یا اعتبار ابزار اندازه‌گیری، از دیگر موضوعات مهم در روش تحقیق است. رواییِ ابزار اندازه‌گیری یعنی این که ابزار، تا چه میزان ویژگیهای مورد نظر را اندازه‌گیری می‌کند. به عبارت دیگر، اگر تفاوت‌های بین امتیاز بدست آمده از اندازه‌گیریِ ویژگیهای مورد نظر، بیانگر تفاوت‌های واقعی بین طرز تفکر آزمودنی‌ها باشد، رواییِ ابزار اندازه‌گیری را مشخص می‌کند. بدین منظور، پرسشنامهها در اختیار تعدادی از اساتید و متخصصانِ مرتبط قرار داده شد که پس از تأیید نهایی، مورد استفاده قرار گرفت.

پایایی80 پرسشنامهها
به منظور ارزیابی پایاییِ پرسشنامه، از آزمون آلفای کرونباخ استفاده شده است. این آزمون برای محاسبه هماهنگی درونی پرسشنامه به کار می‌رود. در این روش با استفاده از نرم افزار SPSS، آزمون آلفای کرونباخ برای پرسشنامه محاسبه شده است.
به این منظور در ابتدا تعداد 30 عدد پرسشنامه بین تعدادی از افراد در هر یک جوامع آماری، به صورت آزمایشی توزیع شد و سپس با استفاده از آلفای کرونباخ، ضریب پایائی پرسشنامه محاسبه گردید. نتایج به دست آمده از اجرای آزمایشی پرسشنامه، نشان داد که تمامی سؤالات در کلیهی پرسشنامهها، از ضریب آلفای کرونباخ بالایی برخوردار هستند. نتایج مربوط به آزمون آلفای کرونباخ، در جدول 3-2 آمده است.

جدول 3-2. نتایج مربوط به آزمون آلفای کرونباخ
ردیف
مؤلفهها
ضریب آلفای کرونباخ
1
مؤلفهی آگاهی از صلح و روشهای حصول به آن
0.906
2
مؤلفهی همکاری و تشریک مساعی
0.842
3
مؤلفهی مسئولیت پذیری برای اعمال شخصی
0.886
4
مؤلفهی مهارت در حل مسالمتآمیز تعارضات
0.779
5
مؤلفهی احترام قائل شدن به تمامی اشکال زندگی و حیات
0.758
6
مؤلفهی احساس همدردی با دیگران در سطوح مختلف
0.876

کل پرسشنامه
0.848

این ضرایب آلفا نشان دهنده آن است که سؤالات مندرج در هر یک از پرسشنامهها، در راستای
اهداف و موضوع پژوهش بوده و از انسجام محتوایی کافی برخوردار هستند.

روش‌های تجزیه و تحلیل دادهها
برای تجزیه و تحلیل دادههای گردآوری شده از روشهای آمار توصیفی (فراوانی، درصد، میانگین، میانه، مد و انحراف معیار) و همچنین از روشهای آمار استنباطی (آزمون t برای گروههای مستقل و تحلیل واریانس یکراهه) برای مقایسه دیدگاههای معلمان و کارشناسان بر اساس ویژگیهای جمعیت شناختی با بهکارگیری نرم افزار SPSS استفاده شده است.

فصل چهارم

یافتههای دادههای پژوهش

مقدمه
در این فصل داده‌های بدست آمده از پرسشنامه با استفاده از نرمافـزار آماریِ SPSS، در دو سطح تجزیه و تحلیل می‌شوند. در سطح اول با استفاده از روشهای آمار توصیفی (فراوانی، درصد، میانگین، انحراف معیار، میانه و مد)، و در سطح دوم با استفاده از روش‌های آمـار استنباطی (آزمون t برای دو نمونهی مستقل و تحلیل واریانس یکراهه)، دادههای بدست آمده از سؤال‌های پرسشنامه تجزیه و تحلیل شده و به سؤالهای پژوهش پاسخ داده میشود.

اطلاعات جمعیتشناختی
در این بخش