منبع تحقیق درمورد جبران خسارت، کاهش انتشار

تقویت این سازمانها دارد که تاکنون مورد توجه نهادهای ذیربط واقع نشده است.
7- بهداشت: مقابله با آسیب های گوناگون و خطرناک آلودگی هوا بر سلامت انسان و محیط زیست نیازمند تدوین و اجرای برنامه های جامع و پیگیر است ازجمله ارائه آموزش های بهداشتی لازم، تأمین تجهیزات پزشکی و امکانات امدادرسانی مناسب ، ایجاد مناطق پاک مانند مدارس و بیمارستانها. اما علیرغم گستردگی و شیوع آلودگی هوای شهری در ایران تاکنون تدابیر بهداشتی جامع و مستمر مشخصی برای مقابله یا کاهش آثار آن تدوین و اجرا نشده است.
8- آموزش و اطلاع رسانی: با آنکه سازمان حفاظت محیط زیست مسئولیت قانونی در زمینه ارائه آموزش های گوناگون همگانی برای حفاظت از محیط زیست از جمله هوا را بر عهده دارد، و با توجه به اینکه ارائه آموزش های لازم می تواند، گام بسیارمؤثری در پیشگیری و کاهش آلودگی هوا داشته باشد؛ بجز برنامه های مقطعی، محدود و کوتاه مدت آموزشی، هیچ برنامه مدون جامع و گسترده ای برای این منظور تهیه نشده است. تهیه آمار دقیق و اطلاعات لازم برای اعمال کنترل مؤثر بر آلودگی هوا نیازی است که اهمیت آن اغلب به هنگام تدوین مقررات مشخص می شود اما برنامه ای برای توسعه سازوکارهای آن به تصویب و اجرا نرسیده است263.

ج- ضمانت اجرایی ضعیف
اعمال ضمانت اجرایی برای اجرای ضوابط و مفاد قانونی در مقررات مصوب دراین زمینه بر سه محور مجازات کیفری حبس، جزای نقدی و نیز ممنوعیت از ادامه فعالیت آلاینده مبتنی بوده است. با وجود جامع بودن نسبی این مقررات و تحت پوشش قرار دادن بسیاری از فعالیت های آلاینده، و تعیین مجازات ها در صورت تخلف برای آنها، پنج کاستی عمده در این دسته از مقررات به چشم میخورد.
1- در زمینه کنترل برخی از فعالیت های آلاینده، ضمانت اجرایی خاصی مقررنشده که فهرست آنها به ترتیب زیر است:
1-1- عدم الزام به اتخاذ تدابیر پیش گیرانه در فعالیت های آلاینده هوا از قبیل نصب فیلتر، آزمایشهای فنی منظم و کنترل کیفیت دستگاههای مورد استفاده در این فعالیت ها، از لحاظ رعایت استانداردهای محیط زیستی، نوسازی قطعات فرسوده و آلاینده
2-1- عدم جرمانگاری ایجاد آلودگی توسط منابع تجاری و کشاورزی
3-1- عدم جرم انگاری سوزاندن انواع مختلف زباله های کشاورزی، صنعتی وبیمارستانی مصوبه راجع به “استاندارد گازهای خروجی “
4-1- عدم جرمانگاری تخلف از مقررات” از اگزوز خودروهای سواری و وانت”
5-1- عدم تعیین استانداردهای خروجی مواد آلاینده برای انواع دیگر منابع آلاینده متحرک مانند خودروهای گازوئیل سوز، قطارها و بالگردها و هواپیماها6- عدم جرمانگاری انتشار کلیه انواع مواد آلاینده مانند گازهای سمی، گلخانه ای و کاهنده لایه ازون به دلیل عدم تعیین فهرست کامل آلایندهها و استانداردهای انتشار آن توسط سازمان حفاظت محیط زیست یک برنامه ملی جامع کنترل آلودگی هوا توسط نهادهای ذی ربط تهیه ، تصویب و اجرا شودکه مشتمل بر چارچوب زیر باشد:264

1- توسعه سازمانی
تأسیس یک نهاد ملی کنترل آلودگی هوا در سطح فراوزارتخانه ای و با حوزه عملکرد فرابخشی، یکی از ضرورت های اقدام ملی علیه آلودگی هوا به شمار می آید. وآن یکی از ارکان فرعی سازمان حفاظت محیط ” دفتر بررسی آلودگی هوا ” چرا که زیست، به لحاظ اداری دارای اختیارات و امکانات محدودی برای اقدام در سطح ملی است که برای ایجاد هماهنگی های فراسازمانی و فرا وزارتخانه ای کافی نیست. بنابراین تأسیس یک نهاد هماهنگ کننده با وظایف و اختیارات زیر ضروری تلقی می شود:
1-1 بررسی کامل وضع موجود سطح انتشار آلاینده ها، آمارگیری و اطلاع رسانی،
1-2 بررسی روش های کاهش انتشار آلاینده ها و ارائه الگوهای مناسب،برای تمام ” برنامه ملی جامع کاهش تدریجی انتشار آلاینده ها”
1-3 تهیه و تدوین واحدهای آلاینده در یک سقف زمانی مشخص مثلاً 10 ساله و ارائه آن به مرجع صلاحیت دار، جهت تصویب و اجرا،
1-4 تهیه و تدوین پیش نویس استانداردها، مقررات فنی و برنامه های عملی وتقدیم آنها به مرجع صلاحیت دار، جهت تصویب و اجرا،
1-5 تأسیس و تقویت نهادهای بازرسی و سنجش آلودگی هوا برای انجام نظارت های قبلی و بعدی بر واحدهای آلاینده در سراسر کشور،
1-6 ایجاد واحدهای قضایی صلاحیت دار برای پیگیری سریع تخلفات واحدهای خاطی از طریق دادگستری،
1-7 پرورش و جذب کارشناسان آلودگی هوا
1-8 تهیه و اجرای برنامه های آموزشی.

2- توسعه قوانین و مقررات
با توجه به کاستی های موجود در قوانین موجود از جمله وجود برخی خلأهای قانونی در زمینه کنترل منسجم آلودگی هوا، وجود برخی قوانین پراکنده یا متعدد در یک زمینه (مانند وسایل نقلیه موتوری)؛ اصلاح قوانین موجود یا تصویب قوانین و مقررات لازم با هدف ادغام مقررات پراکنده، اتخاذ رویکردهای یکپارچه به حفاظت حقوقی ازهوا به شرح زیر، ضروری تلقی می شود:

2-1 قانون جامع کنترل آلودگی هوا
برای رسیدن به یک نظم حقوقی مشخص و ساختاری در زمینه کاهش آلودگی هوا،تصویب یک قانون جامع در این زمینه یا اصلاح قانون فعلی “نحوه جلوگیری از آلودگی “هوا ضروری است که در هر صورت باید موارد زیر در متن آن مندرج شوند:
2-1-1 ارائه دقیق و مفصل تعاریف، ضوابط و استانداردهای هوای پاک و هوای آلوده، تعیین فهرست کامل آلاینده های هوا و شناسایی تمام واحدهای آلاینده بالقوه وبالفعل، تعیین حدنصاب های مجاز انتشار به صورت جداگانه و کلی(جمعی) به ترتیب برای مواد آلاینده، واحدهای آلاینده و
سطح مجاز ملی آلاینده ها،
2-1-2 ارائه سازوکارهای پیشگیری و کنترلی برای نحوه اعمال استانداردها ازطریق نظارت قبلی شامل تعیین فهرست واحدهایی که باید برای فعالیت خود مجوزقبلی کسب کنند و الزام آنها به اخذ مجوز، تعیین شرایط اخذ و صدور مجوز، نظارت بعدی شامل انجام بازرسی های مرتب و زمان مند از واحدهای آلاینده و الزام آنها به اعلام دوره ای سطح و کیفیت انتشار در واحدهای خود، پیگیری قضایی شامل شناسایی واحدهای آلاینده و اعلام تخلف آنها به نهادهای قضایی.
2-1-3 اعمال اصل بهسازی محیط زیستی از طریق الزام به بهسازی محیط ازآلاینده های منتشر شده و جبران پیامدهای انسانی و محیط زیستی آن،
2-1-4 تشدید مجازات آلوده کنندگان هوا و بهره گیری از مجازات های جایگزین مانند الزام متخلف به درخت کاری و گسترش فضاهای سبز، محرومیت از مشوقهای مالی، مجازاتها علیه اعتبار تجاری شرکت متخلف مانند جلوگیری از تبلیغ.
2-1-5 تأسیس یک نهاد مرکزی کنترل آلودگی هوا

2-2 قانون جامع انرژ ی
اهمیت مسأله حفظ کارآیی انرژی و بهره گیری ازانرژی های پاک و تجدید شونده در حفاظت مناسب از هوا ایجاب می کند تا در تصویب قانونی جامع و ساختاری راجع به انرژی تسریع و موارد زیر در آن مندرج شود:
2-2 تدوین نظام جامع تولید، مصرف و حفظ کارایی انرژی شامل الگوهای بهینه مصرف صنعتی، تجاری و خانگی انرژی، استانداردهای تولید و انتقال بهینه و پایدار انرژی،
2-2-2 تدوین سازوکارهای نظارت بر حفظ کارایی انرژی و رعایت استانداردها،
2-2-3 تدوین سازوکارها و الزام های قانونی توسعه انرژی های پاک و تجدیدشونده،
2-2-4 . تدوین برنامه ملی جامع حفظ و بهره گیری پایدار از ذخایر نفتی کشور.

2-3 قوانین مالی حمایتی و بازدارنده
توسعه فنی و اجتماعی سازوکارهای مقابله با آلودگی هوا، همواره نیازمند برخی مشوق های اقتصادی بوده است که می باید در متن قوانینی مانند بودجه سالانه و برنامه های پنج ساله توسعه تدوین شود از جمله برای:
2-3-1 توسعه استفاده از فنآوری های نوین، نوسازی صنایع فرسوده، گسترش استفاده از انرژی های پاک،
2-3-2 حفظ و گسترش فضاهای سبز و مناطق پاک (مانند مدارس، بیمارستآنهاو…)،
2-3-3 جبران خسارت های انسانی، محیط زیستی و کشاورزی ناشی از آلودگی هوا،
2-3-4 وضع مالیات بر صنایع و کالاهای آلاینده محیط زیستی به عنوان مقررات بازدارنده و کاهش زمینه فعالیت این گونه صنایع.

2-4 اجرای تعهدات بین المللی
تدوین مقررات و قوانین لازم جهت اجرایی نمودن دو کنوانسیون وین و تغییرات اقلیمی که دولت ایران به آن ملحق شده است، ضرورتی اساسی جهت عمل به تعهدات مقرر در این دو سند و افزایش همکاری های بین المللی در زمینه مقابله با آلودگی هوا تلقی می شود265.

بخش دوم:
کلیات مسئولیت مدنی و بازشناسی آن از سایر انواع مسئولیت ها

بخش دوم- مسئولیت مدنی و بازشناسی آن از سایر انواع مسئولیت ها
مسئولیت مدنی یک نوع مسئولیت حقوقی است و ازاین حیث در مقابل مسئولیت اخلاقی قرار میگیرد. منتهی مسئولیت حقوقی خود انواع دیگری نیز دارد مثل مسئولیت کیفری و مسئولیت قراردادی، که در بحث های ماهوی و دقیق حقوقی معنا و مفهومی متمایز از مسئولیت مدنی دارند و قلمرو آنها نیز مشترک نیست. به نظر می رسد برای دستیابی به درکی صحیح از مسئولیت مدنی و شناخت جایگاه و قلمرو آن شایسته است که ابتدا ببینیم :
مسئول کیست؟ مسئولیت چیست؟ انواع مسئولیت کدام است؟
یاعبارت دیگرالزامی که برای هر شخص وجود دارد رعایت یکسری قوانین و مقررات است و بر این اساس اگر هرکس به دیگری ضرری واردکندبایستی آن راجبران نمایدکه در فقه ازآن به قاعده (لا ضرر ولاضرار فی الاسلام) تعبیرشده است.( در اسلام هیچ گونه ضرری توجیه نشده است. )در مسئولیت مدنی موضوع بدین شیوه بیان شده است که هر کس در اثر و نتیجه بی احتیاطی، سهل انگاری و بطور کلی در اثر تقصیر، خسارتی به دیگری وارد کند مسئول جبران خسارت وارده میباشد.( م 1 قانون مسئولیت مدنی ) در مسئولیت مدنی موضوع بدین شیوه بیان شده است که هر کس در اثر و نتیجه بی احتیاطی، سهل انگاری و بطور کلی در اثر تقصیر، خسارتی به دیگری وارد کند مسئول جبران خسارت وارده میباشد.( م 1 قانون مسئولیت مدنی ) آن گاه به تعریف مسئولیت مدنی و بیان نقاط افتراق و اشتراک آن با سایر انواع مسئولیت بپردازیم تا از این رهگذر قلمرو تحقیق و مطالعه نیز روشن شود.

فصل اول: تبیین مفهوم مسئول و مسئولیت(llability.responsibility )
از نظر لغوی کسی را مسئول گویند که از وی سوال و بازخواست کنند. آن که مسئولیت امری را بر عهده کسی که پیامد بدکاری را برعهده دارد .266
بعضی محققین واژه مسئول در قران کریم رابه معنای واجب دارای بازخواست ترجمه کرده اند.267اصطلاح مسئولیت نیز از این معنی لغوی دور نیافتاده است. چه در جامعه مسئول بودن یا مسئولیت به این معنی است که شخص باید پاسخگوی اعمال خویش باشد. بعضی از مؤلفین معتقدند که مسئولیت در معنای عام حالت شخصی است که مستوجب مؤاخذه و بازخواست است. بدیهی است که این معنا انواع مختلف مسئولیت اعم از اخلاقی و حقوقی را در بر میگیرد. زیرا فعل ارتکابی قاعده ای را نقض نموده است و بازخواست شدن به لحاظ این نقض است.
حال اگر قاعده? نقض شده از قواعد اخلاقی باشد مسئولیت شخص اخلاقی است و باید در مقابل وجدان پاسخگو باشد. لکن ا
گر قاعده نقض شده از قواعد حقوقی باشد مسئولیت شخص حقوقی است که باید در مقابل قانون و دادگاه پاسخگو باشد. از این رو شایسته است که به نحو اختصار انواع مسئولیت مورد اشاره قرار گیرد.

گفتاراول : انواع مسئولیت268
بند اول- طرح گفتار
مؤلفین269 ابتدا مسئولیت را به دوشاخه اصلی مسئولیت اخلاقی و مسئولیت حقوقی تقسیم می نمایند. مسئولیت حقوقی نیز به مسئولیت مدنی و مسئولیت کیفری تقسیم میشود.
مسئولیت مدنی نیز در علم حقوق یک معنای عام دارد و یک معنای خاص، در معنای عام، مسئولیت مدنی شامل مسئولیت قراردادی یا مسئولیت ناشی از نقض قراداد و مسئولیت قهری می شود.
قلمرو بحث ما صرفا مسئولیت مدنی در معنای خاص آن است به منظور شفافیت بخشیدن به این قلمرو در ادامه ضمن تعریف مسئولیت مدنی، آن را با سایر انواع مسئولیت مقایسه می کنیم و وجوه اشتراک و افتراق آنها را بیان می کنیم.

الف- تعریف مسئولیت مدنی
در یک تعریف،گفته شده است که ” منظور از مسئولیت مدنی تعهد جبران خسارت است.”270
بعضی از حقوقدانان فرانسه مسئولیت مدنی را چنین تعریف کرده اند” در هر مورد که شخص ناگزیر از جبران

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *