دانلود پایان نامه درباره حق دسترسی به اطلاعات، دسترسی به اطلاعات

دانلود پایان نامه

معتمدنژاد، 391: 1386)
پیشینه ادبیات
اسرار حرفه‌ای و اصول اخلاقی روزنامه‌نگاران
«اصل حفظ اسرار حرفه‌ای روزنامه‌نگاران، چندین دهه پیش از آنکه از طریق قانون در فرانسه به رسمیت شناخته شود، در یک متن مربوط به اصول اخلاقی این حرفه، موسوم به «منشور وظایف حرفه‌ای روزنامه‌نگاران فرانسه»پیشبینی شده است. اما استناد به متن مذکور، به سبب آنکه هرگز برای نظارت، بر اجرا و تضمین آن هیچ مرجع صالح یا نهاد حرفه‌ای مشخصی، تعیین نگردیده، به ندرت صورت گرفته است.» (معتمدنژاد، معتمدنژاد، 290: 1386)
«ما باید مسئولیتهای خود را جدی بگیریم، زیرا آنچه روزنامه‌نگارها مینویسند بر شیوه‌ای که جامعه به خود و دیگران مینگرد، تاثیر میگذارد. صداقت، دقت و توازن اخبار بر میزان کامل و جامع بودن این تصویر تاثیر میگذارد. کیفیت اخبار نیز بر سطوح اعتمادی که جامعه به رسانههایش دارد، موثر است. مهم است که روزنامه‌نگارها اعتماد جامعه را به دست آورند و آن را حفظ کنند. این کار را تنها با رفتار صادقانه و اخلاقی میتوانند انجام دهند.» (سیسونز92، 301: 1389)
«با درنظرگرفتن جایگاه مهم اصول اخلاقی حرفه‌ای در تأمین شرایط معنوی فعالیت روزنامه‌نگاران و اهمیت و ضرورت خاص این اصول، به منزله مبانی عمده حقوق و وظایف آنان در انجام خدمات آگاهی‌دهی و اجتماعی و روشنگری افکارعمومی، می‌توان گفت که نبودن نهاد یا نهادهای ویژه نظارت بر اجرای اصول اخلاقی در هر کشور به کیفیت روزنامه‌نگاری آن لطمه می‌زند و در صورتی که چنین نهاد یا نهادهایی پدید نیایند و به تدوین و تصویب متن یا متن‌هایی حاوی اصول اخلاقی روزنامه‌نگاری اکتفا کنند، تامین و توصیه شرایط معنوی اشتغال به حرفه روزنامه‌نگاری با مشکلات فراوانی مواجه می‌گردند.» (معتمدنژاد، معتمدنژاد، 292: 1386)
«تهیه، تنظیم و اعلام و انتشار اطلاعات و اخبار رویدادهای جاری زندگی جمعی و تحلیل و تفسیر آنها و همچنین انعکاس عقاید عمومی‌درباره این رویدادها، به عوامل و وسایل ارتباطی ضروری و به بیان دیگر، به روزنامه‌نگاران و رسانه‌های همگانی، نیاز دارند. به همین جهت، اطلاعات و اخبارهایی که محصول فعالیت‌های حرفه‌ای روزنامه‌نگاران به شمار می‌روند، مباحثه‌های راجع به اصول اخلاقی حاکم بر رسانه‌ها و حرفه روزنامه‌نگاری، مدت‌های طولانی بیشتر جنبه حاشیه‌ای داشتند. این مباحثه‌ها از یک سو در بررسی‌های مربوط به آزادی مطبوعات و قدرت وسایل ارتباط جمعی و به ویژه در پژوهش‌های مختلف درباره تأثیر رسانه‌ها در زندگی جوانان، به لحاظ انتشار و پخش پیام‌ها و برنامه‌های خشونتآمیز و نقش آنها در دگرگونی خصوصیات اخلاقی آنان، مطرح می‌شدند و از سوی دیگر در مطالعات خاص مربوط به شرایط کار روزنامه‌نگاران و استقلال حرفه‌ای آنها، طرف توجه قرار می‌گرفتند.» (معتمدنژاد، معتمدنژاد، 355: 1386)
تجربه کشورهای دیگر در حوزه مقررات اخلاق حرفه‌ای
«انجمن سردبیران روزنامههای آمریکا»93 در سال 1923 موازین اخلاقی این حرفه را تصویب کرد و سه سال بعد سیگما دلتاجی94 یا «انجمن روزنامه‌نگاران حرفه‌ای» نیز به نوبه خود موازین اخلاقی دیگری را به تصویب رساند. (هوسمن، 121: 1375)
«در سال‌های بعد از جنگ جهانی دوم، تدوین و تصویب مجموعه‌های اصول اخلاقی روزنامه‌نگاری، در سطح ملی بعضی از کشورهای غربی، که پیش از آن فاقد چنین مجموعه‌هایی بودند نیز طرف توجه واقع شده‌ است.» (معتمدنژاد، معتمدنژاد، 388: 1386) «در دهه‌های اخیر، در برخی از کشورهای غربی پیشگام تدوین مقررات اخلاقی حرفه‌ای نیز تحولات تازه‌ای در این زمینه پدید آمده‌اند که در میان آنها تصویب «منشور حق دسترسی به اطلاعات»95 در سال 1973 از سوی سندیکای ملی روزنامه‌نگاران فرانسه و سایر سندیکاهای روزنامه‌نگاران این کشور اهمیت خاص دارد. در این اعلامیه حقوق و مسئولیتهای جدیدی برای روزنامه‌نگاران در نظرگرفته شده‌اند که در متون قبلی مجموعه‌های مقررات اخلاقی فرانسه و سایر کشورهای غربی، پیشبینی نگردیده‌اند.» (معتمدنژاد، معتمدنژاد، 389: 1386)
گزارش تحقیق یونسکو در سال 1980 با عنوان اخلاق‌شناسی رسانه‌ها
«گزارش سال 1980 یونسکو با عنوان «اخلاق‌شناسی رسانه‌ها: مجموعه‌های مقررات اخلاقی و شوراهای مطبوعات مطالعه تطبیقی قواعد اخلاق عملی در حرفه‌های رسانه‌ای و خبری در جهان» به وسیله کلمنت جونز96 روزنامه‌نگار پرتجربه انگلیسی تدارک یافته بود. انتشار این گزارش با توجه به اوضاع و احوال تاریخی پرتعارض خاص آن زمان که برای وسایل ارتباط جمعی از یک سو، تحت تأثیر جاذبه‌های تصاویر تلویزیونی و توسعه رو به رشد شبکه‌های اطلاعاتی، علاقمندی‌های جدیدی پدید آورده بود، و از سوی دیگر در شرایط بحران اقتصادی موجود و بحران ناشی از کاهش اعتماد عمومی‌به فعالیت‌های روزنامه‌نگاری، بدبینی‌های وسیعی راجع به عملکرد رسانه‌های جهانی ایجاد کرده بود، از اهمیت ویژه‌ای برخوردار بود. این گزارش دارای دو قسمت مهم است. در نخستین قسمت این گزارش، تجربه‌های 50 کشور اروپایی، آفریقایی (آمریکای شمالی، مرکزی، جنوبی) آسیایی و اقیانوسیه‌ای و آفریقایی و عربی در تدارک و تصویب مجموعه‌های مقررات اخلاق حرفه‌ای روزنامه نگاری ارائه شده‌اند و در دومین قسمت آن چگونگی تشکیل و طرز فعالیت شوراهای مطبوعاتی و رسانه‌ای در کشورهای جهان سوم عرضه گردیده‌اند. پس از بررسی‌ها و نتیجه‌گیری خاطرنشان شده است که مجموعه
‌های مقررات اخلاقی حرفه روزنامه‌نگاری باید بر مبنای قواعد دوگانه، شامل قواعد و مقررات الزامی‌و تعهد قراردادی تهیه و تدوین شوند: (معتمدنژاد، معتمدنژاد، 202: 1386)
«در میان مقررات اخلاق حرفه‌ای تازه کشورهای غربی، «مجموعه مقررات عملی کمیسیون شکایات مطبوعاتی»انگلستان که در سال 1991، پس از تعطیل شورای مطبوعات بسیارمعروف این کشور و تشکیل «کمیسیون شکایات مطبوعاتی» به جای آن تصویب شده است نیز از اهمیت زیادی برخوردار است….
در دو دهه اخیر، در تعداد زیادی از کشورهای در حال توسعه، به تدوین و تصویب مجموعه‌های حاوی اصول اخلاقی حرفه روزنامه‌نگاری، توجه خاصی معطوف گردیده است و بسیاری از آنها، ‌به نحوی از این گونه مجموعه‌ها برخوردار شده‌اند.» (معتمدنژاد، معتمدنژاد، 390: 1386)
«اصول بین‌المللی اخلاق حرفه‌ای در روزنامه‌نگاری طی چند نشست مشورتی (1978 تا 1983) تهیه و تصویب شد. این نشست‌های مشورتی به وسیله تعدادی از سازمان‌های روزنامه‌نگاری منطقه‌ای و بین‌المللی برپا شد. سازمان‌های زیر در تهیه اصول بین‌المللی اخلاق حرفه‌ای در روزنامه‌نگاری‌ نقش داشته‌اند:
– سازمان بین‌المللی روزنامه‌نگاران (IOJ)؛
– فدراسیون بین‌المللی روزنامه‌نگاران (IFJ) ؛
– اتحادیه کاتولیک بین‌المللی مطبوعات (UCIP) ؛
– فدراسیون روزنامه‌نگاران امریکای لاتین (FELAP) ؛
– فدراسیون کارگران مطبوعات آمریکای لاتین (FELATRAP) ؛
– فدراسیون روزنامه‌نگاران عرب (FAJ)؛
– اتحادیه روزنامه‌نگاران آفریقا (UAJ)؛
– کنفدراسیون روزنامه‌نگاران آسیا (CAJ).
از این میان، فدراسیون بین‌المللی روزنامه‌نگاران در نشست نهایی که در20 نوامبر 1983 (29 آبان 1362) در پاریس تشکیل شد، شرکت نکرد. (شکرخواه، 27657، همشهری آنلاین، 1386)
اصول اخلاقی حرفه روزنامه‌نگاری در ایران
«در ایران هنوز هیچگونه اقدام جدی و مؤثری در مورد تصویب و اجرای مقررات اخلاقی حرفه روزنامه‌نگاری، انجام نگرفته است. در دوره پیش از انقلاب اسلامی، تحت تأثیر شرایط سیاسی نامطلوب وقت و محدودیت‌های مطبوعاتی و شرایط نامساعد فعالیت‌های روزنامه‌نگاری، همان‌گونه که به آزادی و استقلال مطبوعات و سایر وسایل ارتباطجمعی توجهی نمیشد، موضوع اجرای اصول اخلاقی روزنامه‌نگاری هم با بیاعتنایی روبرو بود. از این رو در این دوره جز تدوین مجموعه کوتاهی از این گروه اصول که در 8 بند و با عنوان (نظام مطبوعات) در مهرماه سال 1342 در یکی از جلسات هیئت مدیره (سندیکای نویسندگان و خبرنگاران مطبوعات) به تصویب رسید و متن آن در بولتن خبری سندیکای مذکور انتشار یافت، کوشش دیگری در این زمینه صورت نگرفت… پس از هفتمین دوره ریاستجمهوری در خرداد 1376 و ایجاد فضای نسبتاً‌ مطلوب برای آزادی مطبوعات و به ویژه، تأسیس انجمن صنفی روزنامه‌نگاران در پاییز همان سال، شرایط مساعدی برای تأمین استقلال حرفه روزنامه‌نگاری پدید آمدند. و در سال 1377 طرح مجموعه‌ای از اصول اخلاقی حرفه‌ای با عنوان میثاق اخلاق حرفه‌ای روزنامه‌نگاران به سمینار عرضه شد. هدف این طرح جلب پیشنهادهای اصلاحی و تکمیلی و تسهیل کوشش‌های بعدی انجمن صنفی روزنامه‌نگاران برای تدوین و تصویب نهایی مجموعه مقررات اخلاقی حرفه‌ای مورد نیاز کشور بود.» (معتمدنژاد، معتمدنژاد، 1386: 6- 394)
«کامبیز نوروزی (رئیس کمیته حقوقی انجمن صنفی روزنامه‌نگاران) آییننامهای در همین زمینه را برای سازمان خبرگزاری جمهوری اسلامی‌در سال 1384 نوشت باعنوان«مسئولیت و اخلاق حرفه‌ای خبرنگاران خبرگزاری جمهوری اسلامی‌(مبانی نظری و آیین نامه). (شهیدی، 203: 2007)
«وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی‌در سال 1385 پیشنویس پیشنهادی میثاق اصول اخلاقی حرفه روزنامه‌نگاری را برای بررسی در اختیار نمایندگان نهادهای روزنامه‌نگاری کشور قرار داد» (انتظامی، 272: 1388)
«همچنین روزنامه همشهری در دوره مدیریت حسین انتظامی‌(85- 86) دست به تاسیس مرکز پژوهش زد و در آن بنا به سفارش این مرکز جزوهای تهیه شد که در آن اصول حرفه‌ای و مرامنامه اخلاقی چند رسانه خارجی مورد مقایسه قرار گرفته و در هم ادغام و در سرفصلهای مجزایی تدوین و منتشر شد.» (انتظامی، 257: 1388)
«روزنامه خبر هم از معدود روزنامههای ایران بود که بعد از شکلگیری، مرامنامه اخلاق حرفه‌ای خاص خود را منتشر و روی سایت خبرآنلاین هم قرار داد.» (انتظامی، 253: 1388)
«در سال 1386 به پیشنهاد نگارنده (که عضو هیئت مدیره انجمن صنفی بودم) مصوبهای در هیئت مدیره انجمن صنفی روزنامه‌نگاران ایران به تصویب رسید که در آن کمیتهای مرکب از احمد بورقانی، کامبیز نوروزی و چند تن دیگر از روزنامه‌نگاران تشکیل شد تا پیشنویسی برای تدوین مرامنامهای اخلاقی برای روزنامه‌نگاران شکل بگیرد.
این پیش نویس نوشته و بعدا توسط هیئتمدیره برای تعدادی از روزنامه‌نگاران و حقوقدانان عضو این انجمن ارسال شد تا آنها دیدگاهها و پیشنهادات خودشان را در این زمینه ارائه کنند. از میان 50 فرد نسبتا شناختهشده و پیشکسوت این عرصه که برایشان این متن ارسال شد، تنها کمتر از انگشتان دو دست به این فراخوان پاسخ دادند و نکاتی را درباره بندهای مختلف پیشنهادی مطرح کردند. با دریافت این پاسخها هیئتمدیره انجمن صنفی روزنامه‌نگاران ایران در چند نوبت بحثهای مبسوطی درباره بندبند این پیشنویس انجام دادند که به دلیل توقف فعالیت انجمن، کلیت ماجرا هم متوقف شد. (اطلاعات شخصی)
توسعه97
تعریف توسعه
«تعریف معم
ولا به یکی از دو منظور انجام میشود:
1- توصیف معنی یامعانی واژهای که مورد استفاده است.
2- جعل یک اصطلاح برای مفهومی‌که به کار میرود.
تعریفهای دسته اول را میتوان تعاریف وصفی نامید و تعریفهای دسته دوم را تعاریف وضعی.
در تعریفهای وضعی دامنه کاربرد یا مصادیق اصطلاح جعل شده مشخص میشود. به یک اعتبار میتوان تعریفهای وصفی را به کاربرد روزمره زبان معمولی منتسب کرد.
اما تعریفهای وضعی در وهله نخست کاربرد علمی‌دارد… در این قبیل تعریفها ما با پدیدهای روبرو هستیم که پس از ظهور، بر حوزه مفاهیمی‌که ما با آن سر و کار داریم، اضافه شده است….
ما در فرآیند اقتصاد زبان علمی، برای این قبیل پدیدههای نوظهور، اصطلاحی وضع میکنیم و از آن پس در هر بار اشاره به آن پدیده، که بسا مجموعهای است مرکب از اجزای بسیار، به جای شرح تمام آن اجزاء (که خلاف اقتصاد زبانی است) با آن اصطلاح قراردادی، به یکباره بار تمامی پدیده مورد بحث را بر پشت یک واژه میگذاریم.
به عنوان مثال تحولات اجتماعی و اقتصادی تاسیسات جدیدی را به وجود میآورند که دارای کارکردهای متنوعیاند. این کارکردهای متنوع