نه ویژگی بارز افراد سازگار

ویژگی های افراد سازگار

برای اینکه بتوانیم سازگاری را بهتر بشناسیم، آگاهی از ویژگی های افراد سازگار در این راستا می تواند کمک کننده باشد و از طریق شناخت به خصایص افراد سازگار، مفهوم سازگاری بهتر آشکار می شود. ویژگی های این افراد عبارتند از:

1) کارآمدی ادراک: افراد سازگار برای تغییر وقایع نسبت به توانایی های خود واقع بین هستند. آنان دائماً ادراک نادرستی از گفتار و کردار دیگران و توانایی خود ندارند، بدین معنی که خود را همیشه بیشتر و یا کمتر از آنچه هستند یا توانایی دارند ارزیابی نمی کنند. (اتکینسون و همکاران، ترجمه براهنی، 1385)

2) عزت نفس: افراد سازگار برای خودشان احترام قائل هستند و خود را با ارزش می دانند و بدین دلیل در روابط اجتماعی متکی به نفس هستند. (عظیمی، 1363)

3) مسئولیت پذیری: انسان سازگار یا سالم مسئولیت همه اعمال، افکار و رفتار خود را می پذیرد و عاقلانه به نتایج آن می اندیشد.

4) توانایی تحمل و مقابله با ناکامی: فرد سازگار باید بتواند بعضی از ناکامی ها را تحمل کند زیرا در حقیقت تحمل ناکامی را مانند عادات و نگرش ها می تواند در عمل بیاموزد و روش های کاهش تعارض و ناکامی را می داند و بکار می گیرد.

5) پذیرش و تحمل اضطراب: شخص سازگار، پذیرش و تحمل اضطراب را یاد می گیرد و می داند چرخه زندگی همیشه به دلخواه شخص نمی گردد و به هر حال ناراحتی هایی در زندگی بوجود خواهد آمد و اینها نیز به نوبه خود موجب اضطراب و نگرانی می شود.

6) تلاش در کار: فرد سازگار می تواند فعالیت کند و برای کاری که به عهده گرفته است شایستگی لازم را دارد و لزومی نمی بیند که شغل خود را مرتب تغییر دهد.

7) در نظر گرفتن اهداف بلند مدت: فرد سازگار برای کاهش تعارض، ارضای انگیزه هایش را تا مدت قابل پیش بینی ای به تاخیر می اندازد. (اسلامی نسب، 1373)

8) احساس امنیت (اعتماد به دیگران): فرد سازگار از جانب دیگران نسبت به خود خطر و تهدیدی حس نمی کند و نسبت به دیگران اعتماد دارد. به همین دلیل قادر به ارتباط و میل به روابط اجتماعی در آنها زیاد است.

9) توانایی کنترل رفتار خود: افراد سازگار اطمینان دارند که می توانند رفتار خود را کنترل کنند و این احساس توانایی در کنترل خودانگیزه[1]افراد در برقراری روابط محبت آمیز با دیگران است. (عظیمی، 1363)

افراد سازگار، واقع بین، انعطاف پذیر، موثر، اجتماعی و متناسب اند. کوشش های آنها در جهت سازگاری و حل مساله بر مبنای ارزیابی دقیق موقعیت، توانایی ها و آثار آنها صورت می گیرد. آنها قادر به تغییر رفتار خویش بر طبق انتظارات و توقعات در حال تغییر از واقعیت هستند و هنگام ضرورت قادر به یادگیری پاسخ های جدید می باشند و از زندگی لذت می برند. (نوابی نژاد، 1371) در فرصت ها و تجارب متناسب با سن و مرحله رشد خود با میل شرکت می کنند و در هنگام روبرو شدن با مشکلات زندگی با اشتیاق و تلاش به حل و فصل آنها می پردازند. در حالت های تعارض، نگرانی و ناکامی قادر به کنترل احساسات خود هستند و تصمیمات درستی اتخاذ می کنند. در طرح ها و برنامه های خود بیش از هر چیز از اندیشه و تفکر منطقی خود و دیگران بهره می گیرند، به موقعیت هایی که موقتاً نامطبوع اما در نهایت مفید و سازنده هستند پاسخ مثبت می دهند، با دیگران مشورت می کنند و درد و ناکامی را تحمل می نمایند. آنها در زمان حال زندگی می کنند، عواطف خود را می پذیرند، شوخ طبعی خود را پرورش می دهند و در آزمون موقعیت سنجی نمره بالا می آورند. الگوبرداری حالت انتزاعی دارد یعنی تعدادی موقعیت که دارای قاعده یا اصل مشترک اند را مشاهده می کنند، قاعده یا اصل را استخراج کرده و آن را در موقعیت های تازه به کار می گیرند. (امیرحسینی، 1382)

این مطلب مشابه را هم بخوانید :   هفت اصل مهم سازمان تجارت جهانی و اهداف آن

ملاک های سازگاری

معیارهای معینی برای ارزیابی کفایت سازگاری یک فرد نسبت به محیط ابداع شده اند. برای مثال ویژگی های زیر شوهان برای ارزیابی به عنوان پیشرفت اهمیت زیادی دارند (به نقل از نقشبندی، 1378):

1) آسودگی یا آرامش روانشناختی: یکی از ضروری ترین علائم ناتوانی در سازگاری آن است که شخصی از لحاظ روانشناختی به گونه ای احساس ناراحتی نماید که ممکن است حالت های افسردگی، اضطراب حاد، وسواس فکری، اندیشه مربوط به گناه یا ترس از بیماری و غیره را در بر می گیرد. تجربه کردن ناراحتی اغلب به معنای بی کفایتی و سازگاری روانشناختی است. فردی که از تمام انواع اختلال های روانشناختی رهاست ممکن است از سازگاری خوبی برخوردار باشد.

2) کارایی شغلی: منشأ دیگری که نشان دهنده این است که فرد از سازگاری خوبی برخوردار است کارایی شغلی می باشد. بنابراین نتیجه گرفته می شود که فرد باید با برخورداری از سازگاری بهنجار، کارایی شغلی داشته باشد.

3) نشانه های جسمانی: گاهی تنها علامت سازگاری نامناسب به شکل آسیب به بافت های بدن جلوه می کند. یک شخص بهنجار دارای سازگاری خوب نباید از نشانه های جسمانی رنج بکشد.

4) پذیرش اجتماعی: بعضی از افراد سازگار از نظر اجتماعی مورد پذیرش هستند، یعنی افرادی هستند که دیگران آنها را می پذیرند.

نورمن تالن[2]معیارهای زیر را برای سازگاری خوب بر می شمارد:

الف) احساس های ذهنی خوب: شخصی که از سازگاری خوب برخوردار است باید از ترس های روان رنجوری و اضطراب رها باشد و از لحاظ روانشناختی احساس آسودگی و آرامش نماید. این افراد در زندگی خود دارای معنا هستند.

ب) پیشرفت شخصی و اجتماعی: فرد باید بتواند توانایی بالقوه خود را برای منفعت شخصی و رفاه جامعه تا جایی که امکان دارد شکوفا کند. او باید قادر به خود شکوفایی که هدف نهایی زندگی است دست یابد. او باید ارتباط های مناسبی را در جامعه و در توافق با هنجارهای جامعه برقرار کند.

ج) توانایی کار کردن: بر این اساس سازگاری به عملکرد فیزیکی و فعالیت های ذهنی مناسبی با قابلیت های فرد اطلاق می شود.

در این رابطه لوتن[3]20 ویژگی را به عنوان اشکال مختلف رفتار در افراد خوب سازگار یافته به شرح زیر ارائه می دهد:

  1. فرد سازگار هم قادر و هم خواهان گرفتن مسئولیت مناسب با «من» خود می باشد.
  2. فرد سازگار در تجاربی که متعلق به محدوده رشد سنی اوست با لذت شرکت می کند.
  3. فرد سازگار مایل به پذیرش تجارب و مسئولیت های مربوط به نقش و موقعیت خویش در زندگی است.
  4. فرد سازگار با اشتیاق به حل و فصل مشکلاتی که بر سر راه خویش می بیند، می پردازد.
  5. فرد سازگار با از بین بردن موانع رشد از شادکامی خویش لذت می برد.
  6. فرد سازگار قادر است تا در حالت تعارض و نگرانی و ناکامی تصمیماتی بگیرد.
  7. فرد سازگار تا زمانی که عوامل جدید و مهمی وارد صحنه نشده اند به انتخاب روش خویش وفادار است.
  8. فرد سازگار به جای دلیل تراشی برای شکست هایش از آنها عبرت می گیرد.
  9. فرد سازگار از اندیشه های خویش برای مطرح کردن برنامه های عملی استفاده می کند.
  10. فرد سازگار موفقیت خویش را بیش از حد بزرگ نمی کند. (نوابی نژاد، 1371)

[1]. Self-motivation

[2]. Norman Tallen

[3]. Laughton