تعاریف و مفهوم تسهیم دانش به روش روانشناختی

تسهیم دانش

 

2-2-1تعاریف

تسهیم دانش درموفقیت سازمان، عاملی کلیدی است چرا که میتواند سبب گسترش سریعتر دانش به بخشهایی از سازمان که قادر به بهره برداری از آن هستند، شود. اشترا ک گذاری دانش باعث به اشتراک گذاشتن ایده ها میشود. ایده ها زمانی بیشترین تأثیر را به همراه دارند که به جای اینکه تنها در اختیار تعداد کمی قرار گیرند، به طور گسترده در همه جا مورد استفاده باشند. انتقال و نشر دانش فرصت هایی را برای به حداکثر رساندن توان سازمان برای برآورده کردن نیازها، افزایش کارایی برای حل مسائل و رسیدن به مزیت رقابتی فراهم میکند. تسهیم دانش بین افراد و بخشهای سازمان، میتواند منافع آموزشی و یادگیری قابل توجهی برای سازمان ایجاد کند و ساز و کار قدرتمندی برای بهبود بهروری سازمان است و قادر است به بقای سازمان نیز کمک کند )پورسراجیان و همکاران، 1392).

تسهیم دانش انتشار داوطلبانه مهارتها و تجربیات اکتسابی به سایر افراد است (لا و نگای[1]، 2008). تسهیم دانش را می توان فعالیتی نظام مند به منظور انتقال و مبادله دانش و تجربه میان اعضای یک گروه یا سازمان با یک هدف مشترک تعریف نمود. به عبارت دیگر، تسهیم دانش به عنوان فرایند شناسایی، توزیع و بهره برداری از دانش موجود به منظور حل مطلوب تر مسایل نسبت به گذشته تعبیر می شود. هدف تسهیم دانش می تواند خلق دانش جدید از طریق ترکیب های مختلف دانش موجود یا بهره برداری بهتر از آن باشد. به منظور ایجاد یک فرایند تسهیم دانش اثربخش افراد باید از تمایل و توانایی سطح بالایی برخوردار باشند. تحقیقات انجام شده حاکی از آن است که وجود کارکنانی که تمایل به تسهیم دانش و تجربه دارند موجب می شود این فرایند به طور خودکار آغاز شده و گسترش یابد (هولتد[2]، 2007).

هلمستاتر[3] (2003) تسهیم دانش را شامل تعاملات داوطلبانه میان کارکنان، در قالب وجوه مشترک سازمانی و با در نظر گرفتن هنجارهای اخلاقی، عادات و رفتارهای ویژه و … می داند. تسهیم دانش فرایندی است که به توسعه یک روح جمعی که در آن افراد به عنوان همکاران در راستای تحقق اهداف مشترک به یکدیگر وابسته اند، کمک می کند (افرازه، 1384). در فرایند تسهیم دانش، چهار نوع دانش نقش محوری دارند که عبارت از دانش حرفه ای، دانش هماهنگ کننده، دانش مبتنی بر هدف، دانش فنی است (هولتد، 2007).

لوین[4] (2001) می نویسد که در الگوهای سنتی، سازمانها و افراد اغلب تمایلی به انتقال و تسهیم دانشی که از آن برخوردار بودند را نداشته و بجای اینکه به دانش به عنوان یک سرمایه علمی نگاه کنند، آن را به عنوان منبع قدرت، اهرم نفوذ و ضامن استمرار شغل خود میپنداشته و تمایلی به تسهیم آن با دیگران نداشتند. سازمانی که از تسهیم اطلاعات و خلق دانش در میان اعضایش حمایت میکند، بیشتر میتواند فرآیندهای مؤثر و کارامدی را تعریف کند و عملکرد سازمانی خود را بهبود بخشد (پالانیسامی[5]، 2008).

این مطلب مشابه را هم بخوانید :   تاثیر گسترده مطالعه بر ابعاد گوناگون زندگی افراد

به بیان دیگر تسهیم دانش به عنوان اقدامی تعریف میشود که افراد طی آن اطلاعات مربوط را میان دیگران منتشر میکنند(بارتل و سرایو استاوا[6]، 2002).

تسهیم دانش توسط مک درمت[7] (1999) بدین صورت تشریح شده که وقتی که میگوییم فردی دانش خود را تسهیم میکند، به این معنی است که آن فرد، فرد دیگری را با استفاده از دانش، بینش و افکار خود راهنمایی میکند تا او را کمک کند که موقعیت خود را بهتر ببیند. بعلاوه فردی که دانش خود را تسهیم میکند، ایده آل این است و باید از هدف دانش تسهیم شده، و کاربرد آن و همچنین از نیازها و شکافهای اطلاعاتی فرد گیرنده دانش اطّلاع داشته باشد. این بیانگر این نکته است که همه کارکنان نیاز به تسهیم دانش خود ندارند، زیرا ممکن است دانش آنان بکار گرفته نشود و یا از آن استفاده مجدد نشود، به عبارت دیگر، تسهیم دانش زمانی مفید خواهد بود که همه کارکنان در کار خود به آن نیاز داشته باشند و یا حداقل بیشتر دانشی را که دریافت میکنند بکار گیرند.

تسهیم دانش یک قابلیت مهم در سازمان ها می باشد که از طریق آن کارکنان می توانند در به کارگیری دانش ، نوآوری و نهایتها مزیت رقابتی سازمان مشارکت داشته باشند (جکسون و همکاران[8]، 2006) .تسهیم دانش بین کارکنان و تیم ها به سازمان ها امکان بهره برداری و سرمایه گذاری بر روی منابع دانش بنیان را می دهد )داونپورت و پروساک[9]، 1998).

دانش تنها دارایی شناخته شده است که وقتی دیگران در آن سهیم میشوند افزایش مییابد و تسهیم و توزیع آن به رشد آن کمک میکند (حمیدی زاده، 1389).

اشترا ک گذاری دانش مستلزم تمایل افراد و گروه ها در سازمان به نشر دانش در راستای رسیدن به منافع دو جانبه است و اشترا ک گذاری دانش رخ نخواهد داد مگر اینکه کارکنان و گروه های کاری سازمان، سطح بالایی از رفتارهای مشارکت جویانه داشته باشند (حمیدی زاده، 1389).. مک درموت بیان میکند که فرد دانش خود را با دیگری به اشتراک می گذارد تا بتوانند شرایط را بهتر درک کنند. فردی که دانش خود را تسهیم میکند باید از هدف دانش، موارد استفاده آن و الزامات و نیازهای شخصی که اطلاعات را دریافت می کند، اطلاع داشته باشد. در غیر این صورت ممکن است دانش به فردی منتقل شود که نیازی به آن ندارد و مورد استفاده قرار نگیرد. انتقال و نشر دانش فرصت هایی را برای به حداکثر رساندن توان سازمان برای برآورده کردن نیازها، افزایش کارایی برای حل مسائل و رسیدن به مزیت رقابتی فراهم میکند )پورسراجیان و همکاران، 1392).

[1] . Law & Ngai

[2] . Holdt

[3] . Helmstadter

[4] . Lewin

[5] . Palanisamy

[6] . Bartol & Sirvastave

[7] . McDermott

[8] . Jackson & et al.

[9] . Davenport &  Prusak